Kiedy ktoś pyta nas przy kawiarnianej ladzie, co właściwie jest fajnego w Ustroniu Morskim, odruchowo zdejmujemy fartuchy, nalewamy świeżo zaparzoną kawę i mówimy: zapomnijcie na chwilę o tym, co piszą w przewodnikach. Mieszkamy tu od tylu lat, że znamy ten kawałek wybrzeża w każdym nastroju – w letnim upale, w jesiennej mgle i podczas zimowych sztormów, które przewracają wszystko do góry nogami. Ustronie ma w sobie coś, czego brakuje większości nadmorskich miejscowości: prawdziwą, nieujarzmioną naturę, przestrzeń do swobodnego oddychania i krajobraz z charakterem. Nie znajdziecie tu nudnej, płaskiej linii horyzontu zlanej z piaskiem, bo nasza mała ojczyzna została wyrzeźbiona z zupełnie innej gliny. Dosłownie i w przenośni.
Nasz żywy klif i plaża, która nigdy nie jest nudna
To, co definiuje Ustronie i sprawia, że zakochaliśmy się w nim na zawsze, to nasz aktywny klif. W najwyższych punktach sięga kilkunastu metrów wysokości i nie ma nic wspólnego z łagodnymi, usypanymi wydmami, jakie spotkacie w innych kurortach. Spacer promenadą biegnącą samym szczytem urwiska daje poczucie niesamowitej wolności – stoisz wysoko nad taflą wody, a morze rozciąga się przed tobą aż po kraniec widnokręgu, potężne i dzikie. Nasz klif bezustannie żyje. Każdy większy jesienny i zimowy sztorm podmywa gliniasto-piaszczyste ściany, odsłaniając nowe warstwy ziemi i sprawiając, że linia brzegowa każdego roku wygląda odrobinę inaczej. Z krawędzi zbocza zwisają fantazyjnie poskręcane od morskich wiatrów sosny, których potężne korzenie zdają się wisieć w próżni i walczyć o każdy skrawek gruntu.
Zejście na brzeg to osobna przygoda. Prowadzą tam drewniane, strome schody, które przecinają zielone zbocza i sprawiają, że człowiek na moment przenosi się w zupełnie inny świat. A sama plaża pod klifem to przeciwieństwo monotonnego piaskowego boiska. W zależności od odcinka drobny, jasny piasek miesza się tu ze żwirem w odcieniach grafitu i miedzi, a wzdłuż brzegu spoczywają potężne głazy narzutowe przyniesione tysiące lat temu przez lodowiec. Po silniejszych wiatrach to właśnie tutaj, w cieniu urwiska, szukamy z kubkiem w dłoni pierwszych porannych bursztynów, które morze wypłukuje wprost ze świeżych obrywów gliny. Idąc dalej w stronę zachodnią, w kierunku Sianożęt, brzeg łagodnieje, piasek staje się miękki i aksamitny, dając idealne warunki do bosych, wielokilometrowych wędrówek bez końca.
Dzikość na wschodzie i spektakl Rzeki Czerwonej
Gdy w środku sezonu szukamy absolutnej ciszy, kierujemy kroki w przeciwną stronę – na wschód, tam, gdzie kończą się zabudowania, a zaczynają surowe, nienaruszone ręką człowieka tereny. Wybieramy spacer plażą od zejścia numer dwanaście, tuż przy Kaszubiance, i idziemy przed siebie wzdłuż niezabudowanych obszarów. To przestrzeń, gdzie morze spotyka się z otwartą przyrodą w najczystszej postaci. Bardzo często nie ma tu żywego ducha, a jedynym towarzystwem są stada odpoczywających na płyciznach łabędzi, a wczesnym rankiem nawet sarny podchodzące pod samą krawędź zieleni. Jeśli ma się odrobinę szczęścia i cierpliwości, na piaszczystych łachach można dostrzec wygrzewające się w słońcu foki, które czują się tu bezpiecznie i swobodnie.
Po niespełna trzech kilometrach niespiesznego marszu docieramy do miejsca, które fascynuje nas za każdym razem tak samo: ujścia Rzeki Czerwonej. Rzeka ma prawie dwadzieścia dziewięć kilometrów biegu, a jej woda zachwyca nietypową, ciepłą, ceglasto-rudą barwą, którą zawdzięcza bogatym w torf i minerały glebom przepływającym przez serce okolicznych lasów. Finał jej podróży do Bałtyku to mały cud natury. Każdego dnia rzeka wita się z morzem na innych zasadach. Przy spokojnym wietrze leniwie meandruje po jasnym piasku, tworząc malownicze, płytkie zatoczki, innym razem wiatr pcha jej nurt ostro wzdłuż brzegu na wschód lub zachód, a gdy z północy nadciąga sztorm, morskie fale z impetem wdzierają się w jej koryto, wywołując hipnotyzujące zjawisko cofki. Zatrzymanie się w tym miejscu z szumem spienionej wody w uszach to jeden z najpiękniejszych momentów, jakich można u nas doświadczyć.
Leśna cisza u stóp Bolesława i Warcisława
Kiedy nasycimy się już jodem i morską bryzą, uciekamy w głąb lądu, do Kołobrzeskiego Lasu, gdzie kryją się nasi najstarsi, wiekowi sąsiedzi. To wyprawa, którą polecamy każdemu, kto lubi zapach rozgrzanej słońcem żywicy, miękki szelest igliwia pod stopami i głęboki, kojący cień w upalny dzień. Najlepiej zostawić samochód przy przejeździe kolejowym w Bagiczu i ruszyć przed siebie leśnym, niebieskim szlakiem – spacer zajmuje kwadrans, ale my najbardziej uwielbiamy pokonywać tę trasę na rowerach, czując przyjemny chłód leśnego powietrza na twarzy.
To właśnie w tym lesie rośnie dąb Warcisław – żywy pomnik historii, który ma ponad sześćset czterdzieści lat i wznosi się ku niebu na imponującą wysokość ponad trzydziestu siedmiu metrów. Stojąc pod jego potężną koroną, człowiek mimowolnie cichnie, uświadamiając sobie, jak wiele pokoleń widziały te konary. Kawałek dalej spoczywa Bolesław – dąb, który przez stulecia był uznawany za najstarsze drzewo tego gatunku w całej Polsce, liczące sobie ponad osiemset lat. W 2016 roku potężny orkan powalił go na leśne poszycie, jednak jego pień celowo pozostawiono w nienaruszonym stanie. Dziś leży dostojnie, powoli zarastając mchem, stanowiąc niesamowity pomnik sił natury i schronienie dla leśnej fauny. To miejsce ma w sobie pierwotną, niemal mistyczną aurę, która pozwala zupełnie oderwać się od codziennego pośpiechu.
Zapach tradycji w Skansenie Chleba i fioletowy spokój na plantacji lawendy
Ustronie to także ludzie, którzy z ogromną pasją dbają o dawne tradycje i tworzą miejsca z prawdziwą duszą. Jednym z takich zakątków jest Skansen Chleba, w którym zapach świeżego pieczywa czuć już z daleka. Tutaj czas wyraźnie zwolnił bieg. Sercem skansenu jest zabytkowy, ponad stuletni piec chlebowy, z którego wyciągane są bochenki o chrupiącej, złocistej skórce i głębokim smaku, jaki pamiętają już tylko nasze prababcie. Gospodarze chętnie dzielą się sekretami staropolskich receptur opartych wyłącznie na naturalnym zakwasie, prowadząc pasjonujące prelekcje o dawnym młynarstwie i piekarnictwie. Można tu nie tylko spróbować prawdziwego chleba, ale też samodzielnie wyrobić ciasto i upiec własny bochenek, a na warsztatach garncarskich ubrudzić dłonie gliną i spróbować sił przy tradycyjnym kole. To bezcenna, namacalna lekcja szacunku do prostego rzemiosła.
Zupełnie inny, ale równie kojący klimat czeka w manufakturze Lawendowy Zawrót Głowy. Ta mała, lokalna enklawa to spełnienie marzeń o spokojnym, wiejskim życiu w rytmie natury. Kiedy pole kwitnie, cała okolica tonie w intensywnym, słodkim aromacie, a widok fioletowych fal kołyszących się na wietrze przynosi natychmiastowe ukojenie zmysłów. Właściciele z wielkim sercem organizują warsztaty rękodzieła i zielarstwa dla małych i dużych, a klimatyczny sklepik kusi sadzonkami, naturalnymi olejkami, domowymi świecami i ręcznie robioną biżuterią. To miejsce tworzy bajkową scenerię do pamiątkowych ujęć, które przypominają najpiękniejsze krajobrazy południa Europy, będąc jednocześnie w stu procentach naszym, swojskim skarbem.
Wpadnijcie do naszej kawiarni na ciasto z lokalnego targu i kawę z domowym syropem
Po przedarciu się przez leśne szlaki, zbieganiu ze stromych klifowych schodów i długich poszukiwaniach bursztynów przy ujściu rzeki, zapraszamy Was do nas. Prowadzimy naszą kawiarnię dokładnie tak, jak sami chcielibyśmy być goszczeni na co dzień – bez pośpiechu, z uśmiechem i z wielkim szacunkiem do tego, co daje nasza ziemia. W naszych progach nie znajdziecie hurtowych, fabrycznych butelek z syntetycznymi dodatkami. Wszystkie syropy do kawy przygotowujemy sami, wyciskając i gotując je z sezonowych owoców, świeżych ziół i korzennych przypraw, dzięki czemu każda filiżanka ma swój unikalny, głęboki smak.
Nasze witryny codziennie pachną domowym ciastem, które pieczemy na miejscu od wczesnego poranka. Używamy jajek od gospodarzy z sąsiednich wsi i owoców kupowanych na lokalnym ryneczku od rolników, których znamy z imienia. Kiedy w sezonie pojawiają się pierwsze truskawki, jagody czy leśne maliny, od razu lądują w naszych wypiekach na kruchym maślanym spodzie, z kolei jesienią serwujemy rozgrzewające ciasta z antonówkami, śliwkami i cynamonem. Usiądźcie wygodnie, zrzućcie z butów resztki nadmorskiego piasku, ogrzejcie dłonie o kubek parującej kawy i odpocznijcie. Chętnie przysiądziemy się na chwilę i podpowiemy, w którym punkcie klifu słońce zejdzie dziś do wody w najbardziej spektakularny sposób.
Czy Ustronie Morskie jest ładne? Spójrzcie na nie w golden hour
Często słyszymy to z pozoru proste pytanie: czy Ustronie Morskie jest tak po prostu ładne? Zawsze odpowiadamy wtedy, że słowo „ładne” jest dla niego zdecydowanie za skromne. Ustronie jest zjawiskowe, ma w sobie surowy magnetyzm i bez problemu bije na głowę większość płaskich miejscowości na wybrzeżu. Gdyby urządzić szczery wizualny pojedynek, w którym liczy się gra światła, głębia kadru i wielowymiarowość krajobrazu, nasze miasteczko totalnie deklasuje konkurencję. Większość plaż nad Bałtykiem wygląda na zdjęciach tak samo – wąski pasek piasku, płaska linia wody i niebo. U nas kadr buduje się sam dzięki różnym poziomom terenu, na których spienione fale rozbijają się o kamienie, pionowa ściana urwiska odsłania swoje zawiłe struktury, a drewniane schody i wiszące w powietrzu korzenie sosen dodają ujęciom niezwykłej plastyczności.
Prawdziwy spektakl zaczyna się jednak wtedy, gdy nadchodzi złota godzina. Kiedy słońce schodzi nisko nad horyzont i zaczyna oświetlać klif pod ostrym kątem, dzieje się magia, przy której bledną wszelkie filtry. Piaszczysto-gliniane ściany nabierają głębokich, miedzianych i złocistych odcieni, spieniona piana na falach łapie różowe refleksy, a długie cienie rzucane przez krawędź urwiska i przybrzeżne głazy tworzą filmowy, głęboki nastrój. Niezależnie od tego, czy patrzycie na to przez obiektyw aparatu, czy po prostu stoicie na krawędzi promenady z wiatrem we włosach, ten widok zapiera dech w piersiach i zostaje w sercu na całe życie. Przyjedźcie, po spacerujcie naszymi ścieżkami, zobaczcie to miękkie złote światło na własne oczy, a potem wpadnijcie do nas na kawałek ciepłego ciasta – czekamy na Was z otwartymi ramionami